Dieta dla diabetyków – sprawdź, co powinieneś jeść


Szacuje się, iż z cukrzycą boryka się około 350 milionów osób na całym świecie, a 80-90% przypadków zachorowań przypada na cukrzycę typu 2. Ważnym elementem leczenia tej choroby, oprócz przyjmowania insuliny i leków obniżających glikemię, jest odpowiednia dieta. Jadłospis powinien być dobrany indywidualnie do każdego pacjenta, by dostosować odpowiednio m.in. zapotrzebowanie kaloryczne. Co powinna jeść, a czego unikać osoba z cukrzycą?

Dlaczego diabetyk musi uważać, co je?

Cukrzyca uznana została obecnie za jedną z chorób cywilizacyjnych. Na tę przewlekłą chorobę zapadają osoby, u których hormon odpowiadający za utrzymanie odpowiedniego poziomu cukru we krwi nie działa prawidłowo. Dochodzi wówczas do podwyższenia poziomu glukozy we krwi – hiperglikemii, zaś gwałtowny jej spadek powoduje pojawienie się objawów choroby. Wyróżniamy następujące rodzaje cukrzycy:

  • cukrzyca typu I, czyli całkowity niedobór insuliny,
  • cukrzyca typu II – niedobór insuliny i/lub insulinooporność,
  • specyficzne typy cukrzycy, m.in. powikłania polekowe,
  • cukrzyca ciężarnych.

Obecnie do czynników ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2 zalicza się m.in. otyłość, nadciśnienie tętnicze, dyslipidemię oraz choroby układu sercowo-naczyniowego. Niestety wzrasta też liczba kobiet z cukrzycą ciążową. Niektórzy mają uwarunkowania genetyczne cukrzycy.

Jadłospis dla osób chorujących na cukrzycę typu I i typu II jest zazwyczaj podobnie ułożony. Diabetyk musi uważać, co znajduje się na jego talerzu.

Co jest ważne w diecie diabetyka?

Jadłospis powinien być skomponowany w następujący sposób: węglowodany 45-50%, tłuszcze 30-35%, białka 15-20%. W diecie diabetyka główne źródło energii powinny stanowić węglowodany złożone, pochodzące z produktów o niskim indeksie glikemicznym, czyli IG <55. Są one zalecane przy cukrzycy, gdyż nie powodują gwałtownych zmian stężenia glukozy we krwi po posiłku. Ponadto są one bogatym źródłem błonnika pokarmowego, który korzystnie wpływa na organizm. Węglowodany powinny pochodzić z produktów zbożowych (co najmniej dwie porcje) i warzyw (trzy porcje dziennie). Warto pamiętać, iż indeks glikemiczny produktów może się zmieniać wraz z np. obróbką termiczną produktów (surowa marchewka ma IG 30, a gotowana aż 85).

Co może jeść, a czego powinien unikać diabetyk?

Dieta diabetyka powinna być dobrze zbilansowana i różnorodna, żeby potrawy dostarczały organizmowi niezbędnych składników odżywczych. Zdrowe odżywianie diabetyka jest bardzo ważne. Należy spożywać:

  • nabiał i jego przetwory (jogurt naturalny, kefir, maślanka, zsiadłe mleko, sery),
  • warzywa: brokuły, kalafior, kapusta, brukselka, cykoria, różne sałaty, cebula, pomidory, ogórki, cukinia, cieciorka, czosnek, fasola biała i czerwona, fasolka szparagowa, groch, fenkuł, groszek zielony, kalarepa, papryka, marchewka, pietruszka, rzepa,
  • owoce w umiarkowanych ilościach: pomarańcze, grejpfruty, pomelo, brzoskwinie, winogrona, jabłka, morele, jagody, maliny, jeżyny, truskawki, porzeczki, agrest, mało dojrzały banan, cytryna, wiśnie, awokado,
  • kasze gruboziarniste i ryż brązowy,
  • pieczywo i makarony pełnoziarniste,
  • płatki owsiane, otręby.

Osoba chorująca na cukrzycę powinna unikać:

  • słodzonych przetworów mlecznych, w tym smakowych jogurtów, serków itp.,
  • owoców: arbuza, dojrzałych bananów, suszonych słodzonych owoców (żurawina, rodzynki, morele), kandyzowanych owoców z puszki,
  • gotowanych warzyw: ziemniaków, dyni, bobu,
  • słodyczy, napojów gazowanych, miodu,
  • pieczywa pszennego, ciast, drożdżówek itp.
  • gotowych płatków śniadaniowych, np. kukurydzianych, ryżowych jaglanych,
  • ryżu białego,
  • tłustego nabiału, tłustego mięsa i podrobów,
  • fast foodów,
  • dań smażonych i słonych,
  • alkoholu.

Bardzo ważna jest regularność spożywania posiłków, których powinno być 5-6 dziennie.

Dieta pudełkowa dla diabetyków

Specjalna dieta pudełkowa, czyli dieta dla cukrzyka z dowozem, to dobry pomysł. Jadłospis w całkowitym stopniu pokrywa dietetyczne zalecenia dla cukrzyków. Posiłki komponowane są z produktów o niskim IG, zawierają produkty z pięciu głównych grup: pokarmy zawierające skrobię, owoce i warzywa, mięso, drób oraz ryby. Kaloryczność jadłospisu jest dostosowana do osoby, uwzględnia m.in. masę ciała, poziom aktywności fizycznej, wiek oraz problemy zdrowotne – cukrzycę i inne. Diabetyk nie musi codziennie zastanawiać się, czy może zjeść dany produkt – zamówiony catering to posiłki skomponowane idealnie do problemu zdrowotnego zamawiającego. Wystarczy tylko pamiętać, by zjeść je w odpowiednim czasie – regularność posiłków jest bardzo ważna.