Czy picie kawy jest szkodliwe?


Espresso, filtrowana, gotowana, rozpuszczalna… któż nie sięga codziennie rano po filiżankę kawy? Delektujemy się jej aromatem, smakiem, ale nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, iż napój ten posiada także właściwości prozdrowotne. Jaką kawę pić, aby w pełni korzystać z jej dobroczynnych składników?

Kawa – wartości odżywcze

Kawa znana jest ze swoich właściwości pobudzających, gdyż zawiera duże ilości kofeiny, czyli związku chemicznego, który przyspiesza krążenie i stymuluje pracę układu nerwowego. W składnikach kawy znajdują się również przeciwutleniacze, np.: kwas chlorogenowy, katechiny, flawonole, kwasy fenolowe, kwas chinowy, które przyczyniają się do opóźniania procesów starzenia. W kawie możemy również znaleźć witaminę PP, czyli niacynę oraz składniki mineralne tj.: magnez, sód, potas, mangan, ryboflawina i niacyna. Należy przy tym pamiętać, że na zawartość większości tych związków w naparze kawy ma wpływ sposób parzenia i rodzaj kawy – dodatkowo, im wyższa temperatura wody i jej ciśnienie, tym więcej związków rozpuszczalnych w wodzie przenika do naparu.

Kawa a zdrowie

Czy picie kawy jest zdrowe? Naukowcy przekonują, że tak – oczywiście w umiarkowanych ilościach. W 2016 r. kawa doczekała się swojego miejsca w Piramidzie Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej dla osób dorosłych. Kofeina, dzięki bioaktywnym związkom, wykazuje bardzo silne działanie antyoksydacyjne. Napój ten może stanowić jedną z dobroczynnych substancji w zapobieganiu chorobom cywilizacyjnym, takim jak miażdżyca, udar, cukrzyca typu 2, zawał serca czy nowotwory (np. jelita grubego). Korzystnie wpływa także na pracę mózgu, gdyż poprawia jego ukrwienie. Picie kawy zmniejsza też uczucie senności i poprawia nastrój.

Ostatnie badania wykazały również, że kofeina spożywana w umiarkowanych ilościach może chronić przed rozwojem choroby Alzheimera, jak również być stosowana w jej leczeniu. Kawa może odgrywać bardzo ważną rolę w prewencji wystąpienia i rozwoju zwłóknienia czy marskości wątroby, a także raka pierwotnego wątroby. Warto dodać, iż picie kawy nie ma istotnego wpływu na ciśnienie oraz na ryzyko wystąpienia nadciśnienia.

Składniki mineralne w kawie

Kawa wykazuje działanie diuretyczne (moczopędne) zazwyczaj po godzinie od jej wypicia. Dlatego nie należy pic tego napoju w nadmiernych ilościach. Dwie filiżanki kawy dziennie nie wpłyną natomiast na utratę wapnia czy magnezu z organizmu, o ile dieta jest dobrze zbilansowana. Przy jadłospisie ubogim w wapń i magnez oraz spożywaniu dużych ilości kawy, może być jednak potrzebne uzupełnienie niedoborów za pomocą suplementów.

Kawa podczas odchudzania

Kawa poprawia kondycję psychiczną, ale też fizyczną organizmu. Spożywana w umiarkowanych ilościach przed wysiłkiem fizycznym zwiększa wydatek energetyczny po ćwiczeniach. Może więc pomóc w pozbyciu się zbędnych kilogramów. Oprócz tego napój wypity przed treningiem dodaje energii na dłuższy czas. Ponadto kawa przyspiesza perystaltykę przewodu pokarmowego – zwiększa wydzielanie soku żołądkowego, przyspieszając proces trawienia. Napar pity bez dodatku cukru, może więc być składnikiem codziennej diety nawet podczas odchudzania.

Jaki rodzaj i ilość kawy w diecie?

Należy pamiętać, żeby wybierać świeżo mieloną, ziarnistą kawę, np. arabicę. Ważne także, by odpowiednio ją zaparzać oraz rozsądnie dobrać dodatki i pić z umiarem. Tylko wtedy możemy delektować się jej smakiem i aromatem bez wyrzutów sumienia. Warto mieć na uwadze, iż wartości odżywcze i prozdrowotne kawy maleją wraz z różnymi dodatkami, które także podnoszą kaloryczność napoju. Mleko, mleko w proszku, cukier czy inne gotowe mieszanki wchodzą w reakcje z niektórymi składnikami kawy, co obniża jej właściwości antyoksydacyjne. Picie 3-5 filiżanek naparu dziennie to odpowiednia dzienna dawka tego napoju dla przeciętnego dorosłego człowieka.

Kawa – przeciwwskazania

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności podaje, iż spożycie maksymalnie 400 mg kofeiny dziennie ze wszystkich źródeł jest bezpieczne dla większości dorosłych – jedna filiżanka kawy zawiera około 75-80 mg kofeiny. Wyjątek stanowią kobiety w ciąży, u których limit wynosi 200 mg dziennie. Nadużywanie napoju kofeinowego może wywołać, np. uczucie lęku, wzmożoną aktywność, nerwowość czy zaburzenia snu. Nie zaleca się picia kawy osobom z wrzodami żołądka i dwunastnicy, refluksem żołądkowo-przełykowym, nerwicą czy zaburzeniami emocjonalnymi. Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią także powinny unikać tego napoju. W przypadku chorób picie kawy należy uzgodnić z lekarzem. Należy jednak pamiętać, że każdy organizm może inaczej zareagować na ten napój.